سقط در گوسفند و بز؛ آشنایی با کمپیلوباکتر

کمپیلوباکتر  jejuni  به عنوان عاملی بیماری زا برای انسان‌ها شناخته می‌شود. این باکتری مسئول ایجاد اسهال و گاهی سپتی سمی، سقط، التهاب مفاصل و سندروم Guillain-Barre در انسان‌ها است.

سلامت وت ــ در ایالات متحده، باکتری کمپیلوباکتر jejuni  گونه غالب کمپیلوباکترهایی است که سبب سقط گوسفندان می‌شوند.

روش انتقال

این عامل بیماری زا به طور معمول از مدفوع گوسفندان جدا می‌شود. باکتری می‌تواند در روده‌ها و کیسه صفرای گوسفند‌ها و بزها (مثل گونه‌های حیوانی دیگر مانند سگ‌ها، ماکیان و پرندگان وحشی) منتشر شود.

پرندگان لاشه خوار می‌توانند به عنوان روشی برای انتقال باکتری بین گله‌ها عمل کنند. کمپیلوباکتر  jejuni  به عنوان عاملی بیماری زا برای انسان‌ها شناخته می‌شود. این باکتری مسئول ایجاد اسهال و گاهی سپتی سمی، سقط، التهاب مفاصل و سندروم Guillain-Barre در انسان‌ها است.

نقش ایمنی گله در شیوع بیماری

اعتقاد بر این است که این باکتری سبب ایجاد همه گیری‌های سقط به صورت مقطعی می‌شود ( ۲۵ یا بیش از ۲۵ درصد حیوانات آبستن گله را درگیر کرده و سپس فروکش می‌کند). اما براساس مطالعات اخیر احتمال می‌رود که سویه‌های ایجاد کننده سقط، قادر به انتقال از یک گله به گله دیگر باشند، بنابراین ایمنی گله نقش مهمی‌ در طول دوره سقط و شدت آن دارند. بعد از یک طوفان سقط، ایمنی گله می‌تواند بیماری را محدود کند.

علائم بالینی

معمولاً چهره بالینی سقط ناشی از کمپیلوباکتر، بین گونه‌های مختلف حیوانات تفاوت زیادی ندارد. شدت التهاب جفت متوسط است و ادم و پرخونی کوتیلدون‌ها نیز وجود دارد. جنین‌ها معمولاً سه روز بعد از مرگ، سقط می‌‌شوند و کبد آن‌ها متورم و دارای نواحی نکروزه شبیه به هدف ( target-shaped ) است. میش‌ها ممکن است اسهال گذرا نشان دهند.

اگر عفونت نزدیک به زمان مورد انتظار زایمان اتفاق بیفتد، بره‌ها ممکن است مرده و یا بسیار ضعیف متولد شوند. دوره کمون بین ۸ تا ۶۰ روز بوده اما معمولاً ۱۴ تا ۲۱ روز باشد. دوره کمون کوتاه نشان دهنده این است که میش‌ها ممکن است عفونت را از میش‌هایی که در اوایل دوره بره زایی سقط کرده اند، گرفته باشند.

درمان

معمولاً در یک همه گیری سقط ناشی از این باکتری ، استفاده از داروهای ضد میکروبی در حیوانات آبستن گله توصیه می‌شود و بسته به چگونگی دفع جنین و اینکه در چه مرحله‌ای از آبستنی بیماری تشخیص داده می‌شود استفاده از آنتی بیوتیک‌ها می‌‌توانند در کاهش سقط در یک همه گیری مفید باشند.

انجام آزمایش کشت و حساسیت جدایه‌ها برای انتخاب مناسب ترین آنتی بیوتیک بسیار اهمیت دارد. درمان به وسیله داروهای ضد میکروبی در تعداد زیادی از حیوانات و به صورت خوراکی در یک زمان طولانی، می‌‌تواند سبب افزایش خطر مقاومت باکتریایی شود، بنابراین در صورت امکان باید از مصرف طولانی مدت داروهای ضد میکروبی جلوگیری شود. البته به طور کلی این باکتری به تتراسایکلین ها مقاوم است.

واکسیناسیون

در ایالات متحده و کانادا واکسنی تجاری برای مبارزه با این باکتری در دسترس است ( Campylobacter Fetus-Jejuni Bacterin-Ovine, Colorado Serum Company).

روش انجام واکسیناسیون: قبل از شروع دوره جفت گیری با فاصله ۶۰ تا ۹۰ روز ۲ بار واکسیناسیون انجام شده و پس از آن سالیانه قبل از جفت گیری باید تکرار شود. در ایالات متحده واکسن دیگری نیز وجود دارد ( Campylobacter Fetus-Jejuni Bacterin, Hygieia Labs) که توصیه می‌کنند واکسن بوستر در میانه یا اواخر آبستنی تزریق گردد. بر اساس شواهدی که درباره این محصول وجود دارد به نظر می‌رسد که در پیشگیری از سقط کمپیلوباکتری موثر بوده است.

متاسفانه این واکسن ها در کشور ما در دسترس نیستند. برای مطالعه روش‌های کلی پیشگیری و کنترل سقط مطلب زیر را نیز ببنید:

سقط در گوسفند و بز / تعریف، تشخیص و پیشگیری




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *