سقط در گوسفند و بز؛ آشنایی با کلامیدوفیلا آبورتوس

کلامیدوفیلا آبورتوس می‌تواند در انسان بیماری ایجاد کند (به خصوص در زنان بارداری که با میش‌ها یا بز‌های سقط کرده یا زایمان کرده در ارتباط هستند). به علت خطر مرگ جنین، دامپزشکان و دامدارانی که حیوانات آلوده را مدیریت می‌کنند باید احتیاط‌های لازم را به عمل آورند.

سلامت وت ــ این باکتری یکی از معمول‌ترین عوامل سقط گوسفند و بز در شمال آمریکا، انگلستان و اروپا است. تحقیقات در کشور ما نشان می‌دهند که‌این باکتری در ایران نیز وجود داشته و سبب سقط در گوسفندان می‌شود.

علائم بالینی

علائم بالینی شامل سقط مشخص در گله به همراه التهاب شدید جفت در اوایل ورود باکتری به گله و سپس سقط در حد آنزئوتیک (۵ تا ۱۰ درصد) است که اکثرا حیوانات شکم اول و آن‌هایی که به تازگی وارد گله شده اند را درگیر می‌کند.

سقط بیشتر در اواخر دوره آبستنی اتفاق می‌افتد اما مرگ جنین در اوایل آبستنی و جذب آن نیز ممکن است اتفاق بیفتد.

جفت و جنین سقط شده

جفت نکروز می‌یابد و جراحاتی در کوتیلدون‌ها و فضای بین آنها اتفاق می‌افتد. جنین ممکن است به صورت نکروز یافته سقط شود یا به طور نادر مومیایی گردد. به طور معمول، بره‌ها و بزغاله‌ها ضعیف یا مرده دیده می‌شوند. علت مرگ جنین، التهاب شدید جفت بوده که سبب هیپوکسی و توقف رشد جنین می‌شود. حیوانات ماده‌ای که قبل از جفت گیری یا در اواخر دوره آبستنی آلوده می‌شوند، تا آبستنی بعدی سقط نمی‌کنند.

روش انتقال

به نظر می‌رسد بعد از سقط، میش‌ها یا بز‌ها ایمنی پیدا می‌کنند اما می‌‌توانند باکتری را از طریق ترشحات واژن، در زمان فحلی دفع کنند و می‌توانند حیوانات دیگر را (که ممکن است آبستن باشند) آلوده کنند. انتقال به وسیله تماس با مواد سقط شده، ترشحات آلوده واژن یا محیط آلوده و از طریق خوراکی اتفاق می‌افتد. حیوانات نر نیز ممکن است آلوده شده و باکتری را منتقل کنند.

کنترل

کنترل سقط کلامیدیایی در گوسفند و بز هم به وسیله کاهش عفونت و هم با استفاده از داروهای ضد میکروبی در طول دوره آبستنی یا به وسیله تحریک پاسخ ایمنی، می‌تواند انجام شود. کنترل سقط در طول دوره همه گیری معمولا موفق نیست زیرا دوره کمون عفونت طولانی است ( ۶۰ و ۱۰۰ روز)، التهاب جفت اغلب شدید بوده و وارد شدن استرس به جنین، بسیار قبل‌ تر از شروع اولین سقط‌ها در گله اتفاق می‌افتد.

این باکتری به طور کلی به داروهای تتراسایکلین حساس است. بنابراین بسیاری از برنامه‌های کنترلی براساس تزریق اکسی تتراسایکلین طولانی اثر در مرحله میانه تا اواخر آبستنی یا به وسیله خوراندن دارو در غذا یا آب استوار هستند. به علت آسیب شدید به جفت (که سبب مرگ اجتناب ناپذیر جنین می‌شود) علی رغم تجویز دارو، برخی میش‌ها و بزها ممکن است باز هم سقط کنند، همچنین دفع باکتری در هنگام بره زایی نیز همیشه کاهش نمی‌یابد.

مورد دیگری که در استفاده از داروهای ضد میکروبی باید مورد توجه قرار گیرد، اطمینان از باقیمانده ی دارویی در گوشت و احتمالاً شیر حیوانات است. دوره پرهیز از مصرف شیر، به دنبال یک دز این دارو از ۹۶ ساعت تا هفت روز توصیه شده است، تکرار تجویز ممکن است سبب التهاب و کاهش سرعت دفع دارو گردد.

به طور معمول مقادیر بیشتر دارو، در طول دوره همه گیری سقط استفاده شده و مقادیر پایین تر آن به صورت پیشگیرانه خورانده می‌شود. اما توصیه‌‌های دز و طول دوره استفاده دارو می‌تواند متفاوت باشد و اطلاعات منتشر شده‌ای درباره تاثیر واقعی آنها وجود ندارد.

ریشه کنی

ریشه کنی کلامیدوفیلا آبورتوس در یک گله آلوده دشوار است. بنابراین محافظت از گله‌هایی که پاک هستند باید مورد توجه قرار گیرد. برنامه‌ای که در انگلستان انجام می‌شود براساس آزمایش سرولوژی و بررسی سقط‌ها است. این برنامه برای گله‌هایی که احتمالا به کلامیدوفیلا آبورتوس آلوده نیستند و واکسن دریافت نکرده اند انجام می‌شود.

هدف این برنامه، تعیین گله‌های معتبری است تا بتوان از آن‌ها به عنوان گله‌های منبع برای جایگزینی حیوانات سالم برای سایر گله‌‌های سالم استفاده کرد. برنامه‌هایی از این قبیل نیازمند آزمایش سرولوژی با بهترین حساسیت و ویژگی هستند.

انتقال به انسان

کلامیدوفیلا آبورتوس می‌تواند در انسان بیماری ایجاد کند (به خصوص در زنان بارداری که با میش‌ها یا بز‌های سقط کرده یا زایمان کرده در ارتباط هستند). به علت خطر مرگ جنین، دامپزشکان و دامدارانی که حیوانات آلوده را مدیریت می‌کنند باید احتیاط‌های لازم را به عمل آورند.




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *